Саха сиригэр кэлэн икки күн көдьүүстээхтик үлэлээтэ. Остуол тенниһигэр ССРС спордун маастара, РФ үтүөлээх тренерэ.

Ил Түмэҥҥэ

Маҥнайгы күн, кулун тутар 27 күнүгэр, ИлТүмэн мунньахтыыр саалатыгар Дальнай Востокка физическэй культура уонна спорт стратегическай сайдыыларын боппуруостара дьүүллэһилиннилэр. Саха Өрөспүүбүлүкэтэ уонна Дальнай Восток регионнара физическэй культура уонна спорт Сокуонугар

Федеральнай уокуруктартан уонна спорт Министиэристибэлэриттэн транспорт логистикатыгар уонна киин регионнарга баран күрэхтэһиилэргэ кыттарга сыана ыраханыгар элбэх боппуруостар киирдилэр. Дотация, бэйэбитигэр күрэхтэһиилэри ыытар туһунан, физическэй культура уонна спорт Сокуонугар уларытыылары киллэрэр туһунан киирбит этиилэр ылылыннылар. Чукотка эргин спортивнай тутуулар суохтара маассабаһы атахтыыра күүскэ туруорулунна. Олег Матыцин спорт Министиэристибэлэригэр кадры иитиигэ болҕомтону ууралларыгар, элбэх сылы курдат көрөн, үлэлии турар институттары, спорт Академияларын кытта былааннаахтык үлэлииллэригэр, этиитин туһаайда. Спорт институттара уонна хамнас биэрэр былаас уорганнара ыкса ситимнээхтик үлэлээтэхтэринэ кадрдар үөрэхтэрин хаачыстыбата, спорт үрдүк үөрэхтэрин кыһаларын программалара тупсуохтаахтарын туһунан эттэ. Министиэристибэлэр уонна бырабыыталыстыбалар үрдүк үөрэхтэр кыһаларын кытта ыкса үлэлэһиэхтээхэрин тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.

Спорт национальнай көрүҥнэрин сайыннарыы патриотиечксай иитиигэ, ыччаты эт-хаан өттүнэн иитиигэ чугаһын туһунан эттэ. Онон, национальнай көрүҥнэр сайдыыларыгар үлэлии олорор үрдүк үөрэх кыһаларын кытта наукаҕа сыһыаран сайыннарын диэбитин норуот депутаттара сэҥээрдилэр. Дьаһаллар ылыллыахтара. Олег Васильевич киирбит этиилэри ылынна уонна Россия спорка Министиристибэтин кытта үлэни ыытарга, ылыллыбыт стратегия олоххо киллэриллиэҕэ диэн эттэ. Ил Түмэн үтүө быһаарыылары ылынынан үлэтин түмүктээтэ.

Чурапчы институтугар

Спорт туонатынан биллэр улууска РФ Госдуматын физическэй культураҕа уонна спорка салайааччыта аан бастаан сырытта.

Кулун тутар 28 күнүгэр институт студеннара, тренердэр, үлэһиттэр Олег Матыцыны үөрэ-көтө көрүстүлэр. Киэҥ программалаах, дириҥ ис хоһоонноох көрсүһүү Д.П. Коркин аатынан спорт албан аатын Музейыттан, “Бөтүрүөбүс” иитиллээччитэ Егор Васильевич Пудов сэргэх, сиһилии кэпсээнинэн саҕаланна. Салгыы, Улуу тренер Д.П. Коркин бюст-пааматынньыгар сибэкки дьөрбөтүн ууруу долгутуулаах түгэнэ буолла. Д.П. Коркин аатынан оҕо спортоскуолатыгар сылдьыыны дириэктэр, көҥүл тустууга оҕолорго аан дойду боруонса призера Станислав Афанасьевич Захаров көрдөрдө, билиһиннэрдэ.

Институт актовай саалатыгар студеннары, педколлективы истиҥ кэпсэтии тэрилиннэ. Институт ректора Иннокентий Иннокентьевич Готовцев, институт президенэ Михаил Дмитриевич Гуляев институт үлэтин-олоҕун, сүрүн сыаллары-соруктары билиһиннэрдилэр. Боксаҕа Олимпийскай оонньуулар боруонса призера, Ил Түмэн физическэй культураҕа уонна спорка Сис Кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Георгий Русланович Балакшин; көҥүл тустууга аан дойду боруонса призера, Азия чөмпүйүөнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин спорка миниистирэ Леонид Николаевич Спиридонов кыттыыны ыллылар.

Россия тыатын сиригэр соҕотох үрдүк үөрэх кыһатын быһыытынан, Чурапчы институтун үлэтин сүрүн хайысхатынан спорт национальнай көрүҥнэрин сайыннарыы буолар. Манна дойду үрдүнэн туттуллар холобурдар бааллар. Оҕо уһуйааныттан саҕалаан үрдүк үөрэх кыһаларыгар тиийэ уопсай стандаарка олоҕурар систиэмэлээх үлэ ыытыллар. Үрдүк кылаастаах спортсменнары иитэн таһаарыы методиката, физкультура уруога үһүс чааһынан олоххо киирэллэр. Эбии үөрэхтээһин хайысхатыгар Россия 14 үрдүк үөрэхтэрин кыһаларыгар бастакы миэстэлээхтэр. Мас тардыһыытыгар Аан дойдутааҕы Академия манна үлэлиир. Кэскиллээх былааннардаах. Институт иһиттэн олимпийскай оонньуулар кыттыылаахтара, аан дойду, Европа, Россия медалистара, норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастардара тахсыбыттара. Комплекснай научнай бөлөх таһаарыылаахтык үлэлиир. 2036 сылга диэри бигэргэммит программанан, кэскиллээх былаанынан үлэ-үөрэх ыытыллар. Хоту сир тыйыс айылҕатыгар сөп түбэһиннэрэн, спортивнай көстүүмнэр оҥоһуллаллар, спортсменнар эттэрин-сииннэрин сайдыытын көрөр-чинчийэр лаборатория, аныгы көрдөбүлгэ эппиэттэһэр дьарыктанар тренажердар, спорт балаһааккаларын бырайыактара оҥоһуллаллар. Дойду спорка салалтатынан биһирэнэллэр. Нормативнай Сокуоннарынан бигэргэнэллэр. Федеральнай институт буолалларынан Россия спорка Министиэристибэтин кытта дойду регионнарын кытта ыкса ситимнээх үлэлэр бараллар. Госдума депутатыгар спорт национальнай көрүҥнэригэр Россия универсиадатын уонна студеннар олимпиадаларын ыытарга икки этиини киллэрдилэр.

Студеннар, үлэһиттэр биэрбит ыйытыылара, чуолаан, ыччат тула, студеннар стипендияларын, социальнай-моральнай, профессиональнай спорка көмөлөр, студеннар спортарыгар туох уларыйыылар баалларыгар туһаайылынна. Ону таһынан, тренердэр хамнастара, күрэхтэһиилэргэ барыы-кэлии, сырыы-айан уо.д.а. кэккэ боппуруостар туруорулуннулар. Олег Матыцин ылыныллар хардалары биэрдэ. 2028 сылга Д.П. Коркин аатынан Чурапчы сопртоскуолата улуу тренер 100 сааһын туолар үбүлүөйдээх дьаһалын көрсө оскуола универсальнай заалын тутуута, оҕолорго 200 миэстэлээх общежитие, 100 миэстэлээх остолобуой тутуллуохтара.

Олег Васильевич Матыцин Чурапчы института төрүттэниитин биир бастакынан өйөөбүтэ, институт тэриллиитигэр улахан сабыдыаллаах. Физическэй культураҕа уонна спорка Россия государственнай университетыгар ректордыыр, студеннар спортарын Аан дойдутааҕы Федерациятын салайар кэмигэр уонна Россия спорка Миниистирин быһыытынан, Чурапчы государственнай институтун материальнай-техническэй базата бөҕөргөөһүнүгэр, специалистары, учуонайдары бэлэмнээһиҥҥэ, преподавателлэр таһымнара үрдээһинигэр, институт кэскиллээхтик сайдыытыгар оҥорбут көмөтө сүҥкэн, өйөбүлэ билигин да баар. Санаатын кытта үллэстэригэр: “Прежде всего, хочу выразить большую благодарность Иннокентию Иннокентьевичу, Михаилу Дмитриевичу за ту возможность еще раз быть здесь, почувствовать тепло студентов, преподавателей, тепло республики, всегда с благодарностью вспоминаю первые наши встречи, когда создавался институт. Кто-то сомневался как будет развиваться институт, какое у него будущее. Но годы показали, что решение Первого Президента РС (Я) М.Е. Николаева, М.Д. Гуляева, педколлектива было правильным. ВУЗ сегодня является надежной частью в образовательном сообществе РФ. Студенты завевывают медали чемпионатов, преподаватели защищают диссертации, растут, вносят свой важный вклад в развитии всей системы спортивного образования, науки о спорте. Конечно, я рад этому. Здесь молодая энергия, гордость за республику, за родную Чурапчу, и за нашу страну. Поэтому мы приехали с моими коллегами, провели стратегическую сессию о развитии физической культуры и спорта в Якутии. Подготовка кадров, это фундамент развития любой стратегии. Мы уверены, студенты, которые здесь готовятся, те преподаватели, которые здесь работают, они вносят очень значимый вклад в успешную реализацию по развитию физической культуры и спорта в России. Хочу пожелать успехов, благополучия, новых побед в процветании Чурапчинского института!”.

Ил Түмэн сессиятыгар үлэлээн уонна Чурапчы институгар сырыытын кэнниттэн, Дойду норуотун депутата Олег Матыцин Тааттаҕа Н.Н. Тарскай көҥүл тустууга чемпионатын үөрүүлээх аһыллыытыгар кыттыыны ылла.

Сахабыт сириргэр физкультура уонна спорт сайдар кэскилэ киэҥ.

Баһылай Посельскай